A jak to się zaczęło? Wizjoner Lindley!

Budowę zlecił Sokrates Starynkiewicz (1820-1902), generał rosyjski, prezydent (pełniący obowiązki) Warszawy (1875-1892)popiersie już w pierwszym roku swoich rządów. Na podstawie dekretu wydanego przez Cara. W 1881 r. w Petersburgu, Starynkiewicz zatwierdził projekt Williama Lindley’a, który wybrał bardziej ambitny i ciekawy do realizacji plan budowy filtrów w kwitnącym mieście europejskim kosztem podobnego przedsięwzięcia w Australii. Przez kolejne pięć lat, do roku 1886 budowano pierwszą sieć wodociągów i kanalizacji w Warszawie.

Projekt Williama Lindleya zakładał budowę Stacji Pomp Rzecznych na lewym brzegu Wisły oraz Stacji Filtrów z urządzeniami uzdatniającymi wodę do picia. Projekt realizował i rozbudowywał jego syn, William Heerlein Lindley, któremu ojciec przepisał prawa do swojego projektu.

Podczas budowy wykorzystano najnowocześniejsze ówczesne rozwiązania techniczne. Duży nacisk położono na dopracowanie szczegółów. Przy budowie wszystkich, nawet najmniejszych obiektów, użyto materiałów najwyższej jakości, które poddawano kilkustopniowej kontroli. Podstawowym materiałem budowlanym była specjalnie wypalana, odporna na wilgoć cegła licówka i cegła glazurowana białą polewą. Na wielką skalę stosowano bloki z piaskowca oraz granitu.

Pierwsza oczyszczona woda popłynęła do mieszkańców Warszawy 3 lipca 1886 r. z ciągu posiadającego jedną grupę filtrów powolnych, jeden zbiornik wody czystej, jedną halę pomp i wieżę ciśnień.

Warszawa = Górne Miasto i Dolne Miasto?

W czasach Lindleya sieć wodociągowa Warszawy dzieliła się na:

Na system wodociągów warszawskich składały się Stacja Filtrów – filtry Lindleya – oraz Stacja Pomp Rzecznych Zakładu Wodociągu Centralnego, gdzie z Wisły czerpano wodę i przewodami przesyłowymi kierowano na Stacje Filtrów (Zakład Wodociągu Centralnego).

Urządzenia Stacji Filtrów zostały przykryte ziemią. Pod nasypami znajdują się obecnie cztery osadniki wody surowej, sześć grup filtrów powolnych oraz dziewięć zbiorników wody czystej. W miejscu siódmej grupy filtrów powolnych został wybudowany Zakład Ozonowania oraz filtry węglowe.

Techniczny „Lifting” na przełomie wieków?

W początkowym okresie woda ze Stacji Pomp Rzecznych była kierowana do filtrów powolnych,komora filtra powolnego których niektóre komory pełniły funkcję krytych osadników. Przefiltrowana woda była kierowana do zbiorników wody czystej, a następnie do hal pomp, skąd była tłoczona do wieży ciśnień, gdzie rozpoczynała się sieć wodociągowa Górnego Miasta.

W kilka lat po uruchomieniu filtrów konieczne było dodanie krytych osadników przed skierowaniem wody do filtrów powolnych, gdyż przeprowadzone badania wykazały złą jakość wody. W tym celu po 1890 r. powiększono teren stacji i rozpoczęto budowę osadników.

Zwiększające się zapotrzebowanie na wodę doprowadziło do wybudowania w latach 1930-1933 Zakładu Filtrów Pospiesznych, który uzdatnia wodę z czterech ujęć poddennych PU1, PU2, PU3 i PU4. Po jego uruchomieniu woda ze Stacji Pomp Rzecznych była tłoczona do zbiorników wyrównawczych (dawnych krytych osadników) i dalej do filtrów pośpiesznych, a z nich do filtrów powolnych.

W 1931 wprowadzono chlorowanie wody opuszczającej filtry powolne.

W latach 2008–2010 wybudowano stację ozonowania pośredniego i filtrowania na węglu aktywnym. Znajdują się w niej 3 generatory ozonu i 18 komór filtrów węglowych. Architektonicznie nawiązuje ona do starszych obiektów stacji – materiał budowlany (cegła klinkierowa, piaskowiec) i stylizacja ornamentów do dziewiętnastowiecznych budowli stacji, a płaskorzeźby do reliefów w stylu „art deco” z międzywojennej stacji filtrów pospiesznych. Stacja w wyniku konkursu otrzymała nazwę Socrate.

Sokrates (Sokrat Iwanowicz) Starynkiewicz(ur. 18 grudnia 1820 w Taganrogu, zm. 23 sierpnia 1902 w Warszawie) – generał rosyjski, pełniący obowiązki prezydenta Warszawy w latach od 1875 do 1892.

Służył w armii od 1836, zdobył wojskowe wykształcenie artyleryjskie i inżynieryjne. Po dojściu do stopnia oficerskiego odbywał służbę sztabową. Odszedł w stan spoczynku w 1863 w stopniu pułkownika, został wówczas w randze generał-majora przeniesiony do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W latach 1868–1871 pełnił funkcję gubernatora w Chersoniu, potem zarządzał majątkami księcia Demidow San Donato w guberniach kijowskiej i podolskiej.

18 listopada 1875 został mianowany dziewiętnastym prezydentem Warszawy (dokładniej: na stanowisku p.o. prezydenta, prezydentem nie został nigdy). Jest uważany za jednego z najbardziej zasłużonych prezydentów miasta, cieszył się uznaniem już współczesnych (m.in. Bolesława Prusa i Aleksandra Świętochowskiego).

Zakończył urzędowanie 6 października 1892. Pozostał w Warszawie, współpracował ze swoimi następcami, kierował Wydziałem Tanich Kuchni, działał w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności i Warszawskim Komitecie Statystycznym (wiceprzewodniczący). Był żonaty, miał córkę i trzech synów (jeden z nich, lekarz, zmarł w 1883 w Warszawie).

Zmarł w Warszawie, został pochowany na cmentarzu prawosławnym na Woli. W pogrzebie Starynkiewicza wzięło udział około 100 tys. mieszkańców Warszawy.

Za rządów nowego prezydenta miasta obszar Warszawy powiększył się nieznacznie, po zlikwidowaniu w 1875 okopów Lubomirskiego, w jego miejsce powstały ulice Towarowa, Okopowa i Polna. Włączono ostatecznie do miasta cmentarze Powązkowski i Żydowski. Inkorporacji uległ również obszar pomiędzy ulicami Wolską, Żytnią i Młynarską. Po kolejnych 14 latach przyłączono fragmenty Woli między ulicami Karolkową i Młynarską oraz mały obszar na Czerniakowie zbudowany w związku z powstałą stacją pomp. Od tego czasu rozmiar Warszawy nie zmienił się aż do wielkiej inkorporacji w roku 1916 i wynosił 32,7 km²

Liczba mieszkańców wzrosła z ok. 280 tysięcy w roku 1875, do prawie pół miliona w roku 1892. Oznaczało to, że na terenie miasta powiększonego w owym czasie o ok. 10%, zamieszkiwało o 70% ludzi więcej niż w roku 1875. Tak dynamicznie zwiększające się zaludnienie stawiało przed nowym prezydentem i władzami miasta szereg wyzwań, z którymi musieli się zmierzyć podczas swoich rządów.

Największym dziełem Starynkiewicza było zbudowanie ogólno miejskiego systemu wodno-kanalizacyjnego ze stacją filtrów w najwyżej położonym miejscu miasta na Koszykach (1886), dokąd doprowadzono szlak rurowy transportujący wodę z oddalonej o kilka kilometrów Wisły ze zbudowanej w tym celu stacji pomp na Czerniakowie. Ta potężna inwestycja, która spowodowała na kilka lat poważne rozkopanie całego miasta, w znaczącym stopniu sprawiła, że z zapóźnionego cywilizacyjnie i źle zorganizowanego miasta tkwiącego swoimi korzeniami jeszcze w XVIII wieku Warszawa przeobraziła się w nowoczesny organizm miejski XX w.

Inwestycji tej towarzyszyło jednak również wiele innych istotnych dokonań Starynkiewicza takich jak:

Design by flankerds.com